Lieve gemeente,

Ik kan me nog goed herinneren toen ik een jaar of 17/18 was, dat ik verlangde naar een vriendin. Erg sterk was dat gevoel rond deze tijd van het jaar. Ik zag dan een mannetjes- en vrouwtjeseend achter elkaar aan zwemmen; 2 merels die een nest bouwden en ik beaamde dan met heel mijn wezen 'het is niet goed dat de mens alleen is'. Ik was soms een beetje jaloers op mijn ouders die elkaar hadden. Zij hadden het mooi voor elkaar.

Ook in de tijd tussen de verkeringen – voor ik mijn vrouw Jacolien leerde kennen had ik 2 relaties – kende ik gevoelens van diepe eenzaamheid. En al ben ik nooit zo heel erg op zoek geweest naar een meisje, Jacolien was voor mij echt een geschenk uit de hemel.

Daarvoor had ik me behoorlijk verdiept in vragen over liefde en geluk. Ik verslond boeken van Walter Trobisch zoals 'Leen mij je ogen', 'Liefde moet je leren', 'Ik ben zestien' en 'De unieke wereld van een vrouw'. Achteraf gezien heb ik hier veel profijt van gehad.

Wat is b.v. Het verschil tussen een jongen en een meisje/ een man en een vrouw?

Even een test: bij mannen gaat het in de eerste plaats om het ....

bij vrouwen om het ........

En vrouwen en meisjes weten onze zwakke plekken. Vanwaar anders die onweerstaanbare neiging om veel aandacht te besteden aan het uiterlijk? En ook reklamemakers en mode-ontwerpers maken hier dankbaar gebruik van.

Mannen en jongens staan daar natúúrlijk boven, op hier en daar een zwak moment na, maar die houden we strikt voor onszelf...... Evenals de mislukkingen! Of niet?

Nou vooruit, eentje dan.

Op een avond zit een jongen in Engeland met een vriend te eten. Iets verderop zitten twee meisjes van dezelfde leeftijd en ze zijn duidelijk aan het beoordelen. De jongen maakt even later een rondje en loopt langs het tafeltje van de meiden. Meteen giechelt de ene 'NINE'. Meteen loopt de jongen opgetogen terug naar zijn vriend en zegt: je gelooft niet wat mij is overkomen. Ik loop langs die meiden daar en zegt de knapste tegen mij 'nine'. Het is nu half negen. Ik heb dus met haar een afspraak over een half uur. Begint zijn vriend vreselijk te lachen. Daar begrijpt hij niets van en zegt: waarom lach je? Zegt hij: heb je niet door dat ze uit Duitsland komen?

Aan dit soort verhalen kun je er vele toevoegen. Liefde en geluk is een belangrijk thema in de literatuur. Romans helpen ons weg te dromen op de vleugels van de romantiek. Films en t.v.-series draaien rond het thema relaties en spiegelen ons een droomwereld voor waarin je alles krijgt wat je hebben wilt.

MAAR, de werkelijkheid van relaties is anders. Op dit moment stranden één van de twee huwelijken in ons land. Binnen huwelijken is er veel eenzaamheid en verdriet, zelfs geweld. We spelen verstoppertje met elkaar, overschrijden de grens van trouw en zijn egoïstisch binnen onze relatie.

Eén van de oorzaken daarvan is dat we structureel weinig aandacht geven aan de basics van het huwelijk. We volgen cursussen op ons werk, trainen voor onze sport. Vragen vragen ons af bij elke koek en reep snack hoeveel calorieën erin zitten en hoe we die er weer af krijgen. We zoeken ons blauw op internet om een bepaald programma onder de knie te krijgen. En wat is het geluk als we het gevonden hebben?

Terwijl een huwelijk, dat zo bepalend is voor ons geluk, zo weinig aandacht krijgt. Het huwelijk is bedoeld als een bron van vreugde, geluk en liefde, maar we putten er zo weinig uit.

Ik kan echt lyrisch worden van het huwelijk, deze instelling, uitvinding van God. Het is werkelijk een stukje gered paradijs, een stukje hemel op aarde, een iglo in de woestijn of een warm bubbelbad op de Noordpool. Ach, laat het gewoon je man, je vrouw zijn waarmee je samen onder één dak woont.

MAAR, vergeet 2 dingen niet:

1. Gebruik het huwelijk volgens de gebruiksaanwijzingen van de Maker, de Schepper ervan;
2. Een huwelijk is een investering met een rendement op lange termijn. Dat is voor het ene stel na 5 jaar, voor het andere na 10 jaar of na 30 jaar. Het gaat er in het huwelijk om dat ik de ander gelukkig maak. Want als ik mijn vrouw, mijn man niet gelukkig maak, wie zal het dan doen?

A. Wat we gaan doen is kijken naar Gods principes voor het huwelijk. Dat is de eerste trap van het raket.

B. Daarna is nog een tweede trap nodig om echt los te komen, anders cirkelt zo'n raket alleen maar rondjes. Die tweede trap is het hogere doel van het huwelijk.

C. En ten derde kijken we naar het fenomeen samenwonen. Is dat niet hetzelfde als trouwen? Mogen jongeren dat niet allemaal zelf uitzoeken? Enz.

Ad A

Voor Gods principes van het huwelijk kijken we in Gods boek, de Bijbel. En wel naar het begin ervan, hoe kan het anders. God heeft de aarde gemaakt uit het niets in 7 dagen, waaronder 1 dag rust. In het Oosten, we zeggen nu het Midden-Oosten maakt God een paradijselijk land, van de 4 genoemde rivieren kennen we nu nog 3.

De mens woont er alleen, omgeven door de schoonheid van de schepping. Hij verlangt dan naar een partner, een gezellin en hij krijgt die. Adam is verrukt als hij Eva ziet. Ze zijn op slag verliefd en Adam zingt zijn liefdeslied. Dat gaan we lezen met wat eraan voorafgaat.

Lezen: Genesis 2: 8-25

Nadat Adam zijn lovesong gezongen heeft volgt er een soort grondwet van het huwelijk. 'Zo komt het dat een man zich losmaakt van zijn vader en moeder en zich hecht aan zijn vrouw, met wie hij één van lichaam wordt.'

Deze tekst is erg belangrijk. Hij komt in het N.T. een aantal keren terug. In deze grondwet van het huwelijk komen 3 principes naar voren die alle 3 nodig zijn om te komen tot een gezond huwelijk.

Sketch

De 3 principes/poten zijn 'losmaken', 'hechten' en '1 lichaam worden'.

I.

De eerste poot is 'losmaken' of 'verlaten'. Hiermee wordt het publieke karakter van het huwelijk bedoeld. Het huwelijk is een zaak van meer dan 2 mensen. Ouders, familie, vrienden en een gemeenschap zijn erbij betrokken. Zij maken dit 'losmaken' mee. Qua vorm en werkwoord wordt duidelijk dat het in deze tekst gaat om een stap. Je gaat over van het niet-getrouwd zijn naar het getrouwd zijn. Een jongen wordt man; een meisje vrouw. Daar zijn de ouders bij betrokken. Zij ervaren mee deze stap van losmaken. Daar is de familie bij betrokken als ceremoniemeester, ter verhogen van de feestvreugde. Daar is de gemeente bij betrokken, de oudsten – zo lezen we verderop in de bijbel. Ook zij beleven deze stap van losmaken mee.

Dat het hier in Genesis 2 als 'stap' wordt getekend, weerspiegelt niet de huwelijksmoraal van die tijd of van de omliggende landen van Israël. In die tijd was de samenleving geconcentreerd rond de clan. De binding aan de ouders en de clan was sterker dan die binding aan de echtgenote. En toch zegt God is het eerste principe 'losmaken' van de ouders en de clan in een gezamenlijk ervaren. De tekst heeft dus iets tegendraads.

Dat geldt ook voor onze tijd waarin de trouw aan jezelf veel groter is dan de trouw aan je partner. 'Kies voor jezelf', zo klinkt het uit veel monden. 'Doe wat je lijf wil', ook al lopen relaties stuk en worden kinderen de dupe. Dan toont God ons het principe van 'loslaten' van je ouders als een gezamenlijk ervaren stap. De vader en moeder beëindigen hun zorgtaak voor het kind en zwaaien hem of haar uit.

- Ze blijven op afstand uiteraard betrokken, maar zullen zich niet met het kind bemoeien waardoor druk op de relatie ontstaat.

- Het openbare karakter maakt iedereen duidelijk dat deze 2 mensen bij elkaar horen. Ieder mag weten dat deze 2 mensen een leven lang samen verder willen. Dus niet storen a.u.b., niet stukmaken. Liefde is broos.

II

De tweede poot is 'hechten'. Het werkwoord dat hier staat, staat in een andere tijd dan die van het 'losmaken'. Daar gaf het een stap weer, een overgang. Bij hechten geeft het een periode weer, een proces, een lange tijd waarin de liefde zich ontwikkelt, rijpt, groter wordt.

Hechten ziet op een relatie van zowel verliefdheid als van liefde. Een er voor elkaar zijn, zich opofferen voor elkaar, investeren in de relatie en elkaar vertrouwen door dik en dun.

Deze liefde heeft te maken met exclusiviteit (een relatie met 1 persoon), met verantwoordelijkheid (een levenslange zorg in goede en slechte tijden, in rijkdom en armoede, in gezondheid en ziekte). Deze liefde heeft ook te maken met geborgenheid (elkaar intimiteit en veiligheid geven, rust en ontspanning).

In Genesis 2 staat het hechten, het liefhebben op de tweede plaats. Dat heeft te maken met de gewoonte uit die tijd dat ouders een huwelijk voor hun kind regelden. Daardoor kwam het losmaken eerst en daarna het hechten, het leren kennen en lief krijgen. In onze tijd kiezen jongelui hun levenspartner, en daardoor zouden wij de eerste twee principes omdraaien, maar de principes zélf blijven, al veranderen gebruiken en gewoontes.

We moeten oppassen van dit hechten een romantisch huwelijksideaal te maken. Liefde heeft ook te maken met afzien, je uitputten zonder compensatie te ontvangen, investeren zonder te weten wanneer het winst oplevert.

Het beleven van een relatie die het woord liefde waard is, heeft te maken met 2 dingen:

1. De tijd vrijmaken voor elkaar; 1 keer per 6 weken een avond met elkaar uitgaan; beschikbaar zijn voor elkaar; een attentie op zijn tijd voor hem en voor haar.
2. Uiteindelijk loopt onze liefdesbron droog. We verbruiken meer liefde dan dat we krijgen en we nemen meer liefde dan dat we geven. We moeten dan geregeld bij de nooit ophoudende bron van de liefde zijn en dat is Jezus Christus. Hij liet het feest van het huwelijk doorgaan in Kana, maar ook in Rotterdam, Capelle, Nieuwerkerk, Krimpen, Bergschenhoek, Berkel en Rodenrijs, Gouda, Poortugaal, Berkenwoude, Lekkerkerk, Ridderkerk. Ben ik een plaats vergeten?

III

De derde poot is één lichaam worden. In de tekst vormt dit stuk een soort conclusie. Als stap 1 en 2 genomen is, dan volgt stap 3: de seksuele eenwording van man en vrouw. Vader en moeder verlaten, hechten en zíj, een variante lezing zegt 'en díe twee' worden één lichaam. Dán komt het sprookje van de schone slaapster: de prinses wordt wakker door een liefdeskus van de prins van haar dromen. Stap 3 is niet om te draaien, zoals 1 en 2 wel van plaats konden wisselen. Pregnant volgt 3 uit 1 en 2.

Wanneer er een verbond is begonnen, een drievoudig snoer, zegt Prediker, wanneer elkaar trouw beloofd is voor God, dan mag je het geweldige cadeau van de seks uitpakken: de volledige eenwording in denken, willen en voelen.

Ook hier is een nuancering op zijn plaats: seks is niet alles. Genieten van seks moet je samen leren.

Verder wijst het één lichaam worden op een wederzijdse toewijding die niet toelaat gedeeltelijk, met reserve in het huwelijk te investeren en de vrouw of de man slechts toe te voegen aan je leven en vervolgens je eigen weg vervolgen.

Trouwen is: ik + ik wordt wij. Je houdt niets voor elkaar achter wat betreft je lichaam en ook wat betreft je innerlijke.

Hier is nog veel over te zeggen. Dat zal volgende week gebeuren.

Dat zijn dus de 3 poten van het krukje huwelijk. Als we op deze 3 poten zitten als man en vrouw en gaat zitten als we een relatie willen beginnen, dan zitten we goed. Losmaken, hechten en dan 1 lichaam worden.

Als je op 1 poot of op 2 zit, zit je wankel en loopt je relatie het risico om te vallen.

Ad B

Het tweede wat ik noemde is het hogere doel van het huwelijk. De Here God toont ons dat er in het huwelijk een hogere bedoeling ligt. In Efeziers 5 spreekt de apostel Paulus over het huwelijk en noemt hij deze tekst uit Genesis, de 3 principes van het huwelijk; en zegt hij dan: dit geheim van het huwelijk is groot: ik betrek het op Christus en de kerk, ik doel op Christus en de gemeente. Wat wil dat zeggen?

De eenheid tussen man en vrouw weerspiegelt iets van de eenheid tussen Christus en de gemeente, die zijn lichaam is. Het geheim van de liefde tussen man en vrouw heeft zijn wortels, zijn bron in de liefde van Christus voor ons. En omgekeerd, het geheim van het huwelijk ligt in een verder gelegen doel, wat Petrus omschrijft in 1 Petrus 1: 9 met 'de zaligheid van zielen'. Dat mag betrokken worden op de kinderen die geboren worden uit het huwelijk; op gastvrijheid betonen door ons huis open te stellen; op onze bijdrage geven aan de gemeente waar het Evangelie wordt verkondigd; op samen als man en vrouw bidden en voorbede doen en op het Evangelie te voorzien van een sprekend en handelend voorbeeld.

Opnieuw: dit kan alleen als we in verbinding staan van Jezus Christus, de bron van alle genade en liefde.

Ad C

Op de derde plaats het samenwonen. Veel stellen wonen in onze tijd samen waarna ze trouwen als er met name kinderen komen; maar veelal ook niet. Toen ik 18 was, was samenwonen nog niet zo in en werd het verdedigd met het argument: door te gaan samenwonen kijk je of je bij elkaar past en dan heb je een grotere kans op een goed huwelijk. Jaren later blijkt dit argument niet te kloppen. 3 jaar geleden meldde het CBS met cijfers dat wie eerst samenwoont en daarna trouwt een tweemaal grotere kans op een echtscheiding te hebben, dan wie niet eerst samenwoont. Een grotere kans op een gelukkig huwelijk kan dus geen reden zijn om te gaan samenwonen.

Wat dan wel? Het is 'in'. Als je op je 20ste nu gaat trouwen, dan heb je op je werk wat uit te leggen.

Samenwonen is minder definitief en past bij de heersende cultuur van het individualisme. De deur blijft op een kier en je kunt – zo is de redenering – gemakkelijker uit je relatie stappen.

Verder is trouwen kostbaar. Velen kiezen dan voor eerst een bankstel en koelkast in plaats van een huwelijksakte en een trouwfeest. Hierbij spelen verlangens en voorkeuren een grote rol, dus de buitenkant. Als een stel voor principes kiest en een eenvoudig trouwfeest, dan hebben ze wat uit te leggen.

Een belangrijk punt is ook of het cadeau van de seksualiteit al is uitgepakt voor de trouwdag. Wie dit doet maakt de stap van samenwonen gemakkelijker. En Als je er een keer van heb beproefd valt het niet mee om te stoppen. De prinses is wakker gekust en de prins is

De belangrijkste reden ligt echter dieper. De vraag is: wil ik mijn leven inrichten naar eigen voorkeuren of naar Gods voorkeuren, naar Gods principes of naar mijn ideeën.

In gesprekken met stellen die samenwonen komt het altijd op het volgende punt: met de bijbelse instelling van het huwelijk en de vele andere teksten in het O.T. en N.T. die in de brochure 'Het huwelijk' staan zegt één van de twee: 'ik snap dat het samenwonen niet bijbels is, maar we doen het toch, of we vinden het moeilijk om te veranderen, of we denken er over na of we willen veranderen. En hier kom je bij het punt van toewijding, van je leven en je relatie toevertrouwen aan God. Dat toevertrouwen aan God is eng en gek. Dat is net als degene die vliegangst heeft. Die vindt het eng om zich toe te vertrouwen aan de piloot die het vliegtuig bedient. 'Ik kan geen kant uit', zegt zo iemand. Klopt. Maar je bent wel snel in Spanje of Griekenland. God geeft ons leven, onze relatie vleugels. De vraag is: vertrouw ik mij helemaal, inclusief relaties aan God toe?

Laten we bidden.